Jak działa tensometr?

Tensometr

Co to jest tensometr?

Z definicji jest to przyrząd używany do mierzenia naprężenia. Jednak wpisując to hasło choćby w Wikipedię, można znaleźć głównie informacje dotyczące tensometrów elektronicznych – układów elektrycznych mierzących naprężenie na podstawie różnic rezystywności bądź rezystancji. Jednak w warsztacie rowerowym używa się znacznie prostszych narzędzi. Tensometr rowerowy mierzy naprężenie pojedynczych szprych przy pomocy trzech punktów nacisku i sprężyny. Każdy szanujący się serwis powinien mieć przynajmniej jedno takie narzędzie. Dlaczego? Bo poprawnie używany (a to niestety nie reguła) znacznie zwiększa jakość zaplatanych kół. Pozwala na uzyskanie równych naprężeń, a co za tym idzie wytrzymałego i sztywnego koła.

Zasada działania tensometru

Tensometr musi być przede wszystkim sztywny, aby jego odkształcenia nie wpływały na wynik pomiaru. Z tego względu używa się zazwyczaj grubej, wycinanej blachy aluminiowej lub włókna węglowego. Wszystkie działają na podobnej zasadzie. Dwa punkty podporu są stałe, a jeden, umieszczony między nimi porusza się na sprężynie i jest połączony ze wskaźnikiem. Szprycha jest wkładana między punkty podporu tak, że ruchomy powoduje jej odkształcenie. Jego wielkość zależy od naciągnięcia szprychy, i jest mierzona przez naciągnięcie sprężyny połączonej ze wskaźnikiem. Proste? Nie do końca. Ogromne znaczenie ma też kształt, grubość i materiał szprychy. Dlatego wynik widoczny na urządzeniu należy przemnożyć przez odpowiedni współczynnik podany w tabeli przez producenta. Dopiero wtedy uzyskamy naprężenie w kilogramach.

Tensometr i inne narzędzia
Tensometr to tylko jedno z wielu narzędzi to profesjonalnego budowania kół.

Choć na rynku można znaleźć modele z elektronicznymi wyświetlaczami, to ich zasada działania jest taka sama. Zmienia się jedynie sposób pokazywania wyniku, choć nie da się zaprzeczyć, że high-endowe narzędzia są dokładniejsze. Warto jednak pamiętać, że ze względu na tolerancję przy produkcji szprych błąd pomiarowy to okolice 10%. Do tego ze względu na niedoskonałości obręczy idealnie równe napięcie szprych nie jest możliwe (przynajmniej przy prostym kole). Zazwyczaj przyjmuje się maksymalną różnicę między szprychami w granicach 5-10%.

Dlaczego tensometr jest tak ważny?

Oczywiście da się zrobić działające koło bez niego – w końcu mechanicy pracowali tak przez dziesiątki lat. Jednak nie da się zaprzeczyć, że wyniki z tensomentrem są dużo lepsze, a poprawki po ułożeniu się szprych są zazwyczaj kosmetyczne. Co więcej, w przypadku kół z wyższej półki, a w szczególności karbonowych obręczy i cieniowanych szprych, to wyposażenie obowiązkowe. Pozwala zapleść koło z takich komponentów z dokładnie takimi naciągami, w jakich będą pracować najlepiej. Z pewnością nie zastąpi on umiejętności – bez wiedzy i doświadczenia jest bezużyteczny. Jednak w rękach sprawnego wheelbuildera pozwoli na stworzenie o wiele lepszych kół i wyciągnięcie maksimum możliwości z części. To także narzędzie pomagające w samodyscyplinie i chroniące od myślenia życzeniowego. Nie ma „wydaje mi się, że jest nieźle”. Z pomiarem nie można się kłócić, jakkolwiek frustrujące by to nie bywało.

Czy polecam tensometr amatorom? Raczej nie. To narzędzie, z którego użytek zrobi osoba plotąca dziesiątki kół i sprawnie się nim posługująca. Bez „czucia” koła i doświadczeniu w jego zachowaniu przy centrowaniu, będzie tylko dodatkową komplikacją. Za to serwisy, którego tensometru nie posiadają, radzę omijać szerokim łukiem.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

    Skontaktuj się z nami bezpośrednio albo podaj numer telefonu lub adres e-mail, odpiszemy jak najszybciej byś niebawem wsiadł na wymarzony rower:

    Antymateria - Mokotów:
    Tel: 601-296-388

    [fm_checkbox label="Zapisz do newslettera"]

    Polityka prywatności